Magazine met nieuws uit én over communicatieland. Geschreven door studenten en docenten van de opleiding Professionele Bachelor Communicatiemanagement van Hogeschool PXL.

De Europese identiteit, een kwestie van goede communicatie?

by Thijs ter Haar
by Thijs ter Haar

De stille avonden van de Europese Unie zijn voorbij. Het lijkt wel alsof de verschillende crisissen netjes in de rij hun beurt afwachten. De laatste episode in Europese crisissen droeg de naam Comprehensive Economic and Trade Agreement. Beter bekend als CETA. Tot enkele weken geleden wist Jan met de pet niet waar CETA voor stond. En beschrijft dat nu net niet het probleem van Europa? Is het niet flagrant dat zelfs wij Belgen, mede-oprichters én inwoners van de hoofdstad van de EU, niet meer begrijpen waar dat die Unie van landen eigenlijk nog voor staat? Is een gebrek aan informatie en communicatie naar de burger het begin van de ondergang van de EU?

Het was de afgelopen weken weer alle hens aan dek op ons Europees vlaggenschip. Alle vlaggen van de verschillende lidstaten wapperden al hoog in de mast terwijl België zijn vlag nog niet kon te hijsen. Reden? Één of andere Minister-President van een regio amper zo groot als Vlaanderen richtte zijn geschut richting Europa. Gelukkig voor de Europese burger! Want anders hadden we wellicht met een handelsakkoord gezeten waar 9 jaar over was onderhandeld en waar niemand ooit van gehoord had.

Gebrek aan communicatie

Paul Magnette, Waals Minister-President trekt het handels akkoord in twijfel omdat er geen debat rond gevoerd zou zijn. Een drogreden, zo stelde Mia Doornaert, columniste in De Standaard. Dit kan misschien zo wel zijn maar de waarheid gebiedt mij te zeggen dat ik als gewone burger nog nooit gehoord had van CETA. Laat staan dat ik er informatie over op zou opzoeken. Én dat is nu net waar het schoentje knelt. Het gebrek aan communicatie op maat van de burgers maakt dat Europa aan geloofwaardigheid verliest. Mensen hebben het gevoel dat alles boven hun hoofd wordt beslist.

Gedeelde verantwoordelijkheid.

Een betere en directere communicatiestrategie dringt zich daarom op. Het schip is nog niet aan het zinken maar het verdient wel snel een opknapbeurt. Communicatie moet het goede beleid van de Europese Unie kracht bij zetten. Het probleem is dat het de taak van de deelstaten is om het ‘Europa-verhaal’ te verkopen aan de burgers. De EU is afhankelijk van de lidstaten om het product op de thuismarkt te verkopen en positieve gevoelens jegens de Unie te ontwikkelen. Maar wat als hard en goed werk van Europa niet gecommuniceerd wordt naar de burgers van de verschillende lidstaten door de verschillende regeringen? We zagen recent nog dat het Verenigd Koninkrijk besliste om de EU te verlaten. Nochtans heeft het Europese project het land vooruit geholpen. Het waren slechts enkele eurosceptische politici die er in slaagden de Engelsen wijs te maken dat de EU een mislukking was. Met de gekende gevolgen van dien.

CETA: het bewijs dat het anders moet?

Het protest van Paul Magnette leek langzamerhand meer aanhang te krijgen. Ook ik kreeg stilaan hoop dat we eindelijk zouden horen wat CETA nu precies in hield. Valse hoop, zo blijkt achteraf. Er was ook nu geen enkele politicus die zich de moeite deed om CETA op een verstaanbare manier uit te leggen. Noch op Belgisch niveau, noch Europees. Dit was nochtans dé kans voor Europa om nu eens krachtdadig én duidelijk uit de hoek. Helaas dus! Door het gebrek aan communicatie heeft de pers de vrijheid gekregen om slechts bepaalde aspecten van deze zaak te belichten.

Verduidelijking

Uiteindelijk kwam het tot een akkoord waarbij Paul Magnette de verduidelijking kreeg die hij vroeg. De oorspronkelijke tekst bleef ongewijzigd maar de interpretaties zouden wel verduidelijkt zijn. Over welke interpretaties ging het dan? Niemand die het ooit heeft toegelicht. Ik had echt het gevoel dat er hier aan achterkamerpolitiek werd gedaan. Vonden ze het niet nodig om het uit te leggen of wisten ze niet hoe ze het akkoord aan de man moesten brengen?

Wat nu?

Maar hoe moeten wij dit circus, als gewone burger, interpreteren? Één ding is zeker: De EU moet met een missieverklaring komen om zich beter voor te stellen. Een strategie uitwerken die de verschillende regeringen verplicht om op een bepaalde manier te communiceren over de successen van de EU. Europa moet lokaal aanwezig zijn. Op dit moment wordt de communicatie nog te vaak vanuit Brussel gestuurd. Ik kan me best voorstellen dat dit voor een doorsnee Oostenrijker of Spanjaard op een ver-van-mijn-bed-show lijkt. Geen manier om aan goede communicatie te doen lijkt me. Een bedrijf als bijvoorbeeld Google is 100% Amerikaans. Toch investeert het hier in een vestiging waar Belgische werknemers de boodschap van Google uitdragen. En het werkt! Google wordt sinds hun komst in België meer begrepen net omdat de Belgische werknemers weten hoe ze de boodschap van het bedrijf moeten overbrengen aan de rest van ons land. Misschien een ideetje voor de EU?

Er zijn in deze moderne tijden bij wijze van spreken te veel kanalen om de burger op de hoogte te stellen. Er bestaat op dit moment een algemene Facebookpagina van de EU maar lokaal zijn ze niet aanwezig. Het zou beter zijn moest er een Belgische Facebookpagina bestaan, een Duitse, een Spaanse, … die de burgers in hun eigen taal toespreekt.

Op dit moment wil de meerderheid van de burgers niet deelnemen aan het debat over de toekomst van Europa omdat zij zich niet goed geïnformeerd acht. Tijd om daar iets aan te veranderen lijkt me!