Give us a like and we'll keep you in the loop.

We use cookies

We use cookies and other tracking technologies to improve your browsing experience on our website, to show you personalized content and targeted ads, to analyze our website traffic, and to understand where our visitors are coming from. By browsing our website, you consent to our use of cookies and other tracking technologies.
Magazine met nieuws uit én over communicatieland. Geschreven door studenten en docenten van de opleiding Professionele Bachelor Communicatiemanagement van Hogeschool PXL.

Is Crowd Science dan zo belangrijk?

Crowdgerelateerde incidenten zijn niet alleen van deze tijd. Er vonden de laatste 150 jaar maar liefst 213 incidenten plaats waarbij slachtoffers vielen die zogezegd veroorzaakt werden door de massa volk zelf. Uit recente studies blijkt echter dat de schuld niet bij de bezoekers van evenementen ligt: zij blijven rationeel en helpen anderen. Maar waar ligt het probleem dan wel? Hoe kunnen we zulke incidenten voorkomen? Bert Bruyninckx, zaakvoerder van 360 Solutions en expert in Crowd Safety, gaf hierop een antwoord in zijn lezing “Crowd science en evacuatiestrategieën” op Festivak.

360 Solutions op Festivak

Samen met enkele medestudenten trok ik op 7 november 2018 naar de Nekkerhal in Mechelen voor dé vakbeurs voor de evenementenbranche: Festivak. Alle producten en diensten die je maar kan bedenken voor je evenement worden hier gepresenteerd. Bovendien kan je inspirerende lezingen bijwonen over alle aspecten van de evenementensector. Zo volgde ik de lezing “Crowd science en evacuatiestrategieën” van Bert Bruyninckx. Zijn bedrijf, 360 Solutions, behoort tot de event security sector en biedt advies, opleidingen en praktische hulp voor veiligheid op bedrijfssites en evenementen. Bert Bruyninckx zelf is gespecialiseerd in Crowd Safety, risicoanalyse, evacuatie en loopstroom.

Crowdgerelateerde incidenten zijn niet alleen van deze tijd

Sinds het einde van de 19de eeuw vonden er al 213 crowdgerelateerde incidenten plaats, incidenten die zogezegd veroorzaakt worden door een grote hoeveelheid mensen op één plaats. De schuld van alle doden en gewonden die hierbij vallen, wordt vaak bij de bezoekers gelegd terwijl het probleem niet bij hen ligt. Recente studies hebben namelijk aangetoond dat in geval van nood mensen vaak rationeel blijven nadenken en mekaar gaan helpen. Maar dan is de vraag: Waar ligt het probleem dan wel?

Waar ligt het probleem?

11 doden bij het concert van The Who in 1979.  — by Cato Thommis
11 doden bij het concert van The Who in 1979.  — by Cato Thommis

De directe oorzaken van crowdgerelateerde evenementen zijn vaak duidelijk zichtbaar. In 1876 bijvoorbeeld, in het Brooklyn Theater, vallen ongeveer 280 doden tijdens een theatervoorstelling wanneer er een brand uitbreekt. In 1993 vallen op oudjaar in Hongkong 21 doden en 70 gewonden door de gladde ondergrond in smalle straatjes. De directe oorzaken zijn hier duidelijk de brand en de gladde ondergrond.

De echte achterliggende oorzaken zijn vaak een pak minder zichtbaar. Zo vielen de slachtoffers van de Brooklyn Theater fire eigenlijk omdat ze niet buiten geraakten. De vluchtwegen waren te smal en de deuren konden niet geopend worden. Een ander voorbeeld is het concert van The Who in 1979. Bezoekers verzamelden voor de ingang, maar de deuren werden niet tijdig geopend. Tot overmaat van ramp werd uiteindelijk slechts één deur geopend waardoor iedereen opschoof naar die ene deur. Hierdoor vielen 11 doden en 26 gewonden.

Het probleem ligt dus bij drie categorieën van achterliggende oorzaken:

1. Designoorzaken
Bijna 70% van de 213 incidenten is te wijten aan slecht site design. Dit zijn bijvoorbeeld te smalle doorgangen, te weinig in- en uitgangen, een slechte indeling van het terrein,…
Deze problemen hangen vaak samen met de densiteit: wanneer te veel mensen op een te klein oppervlak staan, krijgen ze veel minder zuurstof. Wanneer de densiteit nog verder toeneemt kunnen de longen door druk op het bovenlichaam niet meer functioneren en kunnen mensen dus sterven door verdrukking.

2. Informatieoorzaken
Een slechte informatiedoorstroming en slechte communicatie, zowel intern als extern, liggen vaak aan de basis van crowdgerelateerde incidenten. Op voorhand moeten mensen geïnformeerd worden over wat te doen in noodsituaties. Ook wanneer een incident plaatsvindt, moet de organisatie transparant communiceren over het probleem en de evacuatie.

3. Managementoorzaken
60% van de oorzaken zijn te vinden bij een slecht management, bijvoorbeeld een slecht briefing, te weinig crew, ondermaatse training,…

De organisatie van evenementen is dus vaak verantwoordelijk voor crowdgerelateerde incidenten. Goed nadenken over het design, een goede informatiedoorstroming en communicatie zowel binnen de organisatie als naar de bezoekers toe en een management dat tot in de puntjes is voorbereid, is dan ook van groot belang om dit te voorkomen.

Voorkomen is beter dan … niet meer kunnen genezen

Wanneer je evenement, ondanks de preventiemaatregelen, toch in een noodsituatie terechtkomt, zijn noodstrategieën van cruciaal belang. Er zijn heel veel dingen die fout kunnen lopen: een brand, een tent die instort of de laatste jaren ook terreur. Wil dit dan zeggen dat we voor elk mogelijk scenario gedetailleerde fiches moeten maken? Gelukkig niet. Met deze vijf basisnoodstrategieën komen we al heel ver:

• Een eerste strategie is de totale evacuatie. Dit zien we bijvoorbeeld bij een standaard brandalarm. Alle bezoekers worden onmiddellijk via alle mogelijke nooduitgangen naar buiten geëvacueerd. Deze strategie is meestal al geïmplementeerd in de organisatie van evenementen.

• De tweede strategie: een gedirigeerde, gerichte evacuatie. Deze strategie wordt toegepast wanneer er bijvoorbeeld een active shooter op het terrein is. Bezoekers worden dan van het gevaar weg geleid via geselecteerde uitgangen. Met zulke scenario’s wordt vaak nog geen rekening gehouden.

• Een gefaseerde evacuatie is ook een mogelijke strategie. Bezoekers worden gespreid in de tijd geëvacueerd, plein per plein, podium per podium, zaal per zaal. Zo worden de nooduitgangen ontlast en krijgen de hulpdiensten de kans om mensen beter op te vangen.

• In sommige gevallen is het gewoon het beste om niets te doen. De mensen laten blijven waar ze zijn en dus niet evacueren kan ook een strategie zijn.

• De vijfde en laatste strategie kennen we pas enkele jaren, een ‘nieuwkomer’: invacuatie. Dit omvat het binnenbrengen van mensen van buitenaf op het terrein. Wanneer er bijvoorbeeld op de parking iets aan de hand is, kan een invacuatie plaatsvinden, gevolgd door een lockdown.

Wanneer de organisatie van een evenement deze noodstrategieën implementeert in de voorbereidingen is de kans op slachtoffers veel kleiner indien er een incident voorvalt.

Crowd Science is zeer belangrijk bij het organiseren van een massa-evenement. Aan de hand van analyses zien we dus dat niet de bezoekers, maar de organisatie van evenementen aan de basis ligt van crowdgerelateerde incidenten. Door het design, de informatiedoorstroming en het management te optimaliseren, kunnen grote incidenten vermeden worden. Het voorbereiden van evacuatiestrategieën is dus zeker noodzakelijk om de risico’s en het aantal slachtoffers zo beperkt mogelijk te houden indien er toch iets zou gebeuren.

Bert Bruyninckx van 360 Solutions. — by Cato Thommis
Bert Bruyninckx van 360 Solutions. — by Cato Thommis

Zelf wist ik niet dat een slecht crowd management zo’n grote gevolgen kon hebben. Ik heb dan ook veel bijgeleerd tijdens de lezing van Bert Bruyninckx op Festivak. Wil je zelf ook meer weten over Crowd Management en veiligheid op evenementen? Neem dan zeker een kijkje op de website van 360 Solutions.