Give us a like and we'll keep you in the loop.

We use cookies

We use cookies and other tracking technologies to improve your browsing experience on our website, to show you personalized content and targeted ads, to analyze our website traffic, and to understand where our visitors are coming from. By browsing our website, you consent to our use of cookies and other tracking technologies.
Magazine met nieuws uit én over communicatieland. Geschreven door studenten en docenten van de opleiding Professionele Bachelor Communicatiemanagement van Hogeschool PXL.

Is Hasselt een slimme stad?

Smartphones en slimme tv’s kennen we al. Ondertussen geraken slimme luidsprekers, lampen en thermostaten ook al ingeburgerd. Maar wat gebeurt er als we het breder bekijken dan enkel voorwerpen? Het begrip smart cities gaat al een tijdje mee. Maar we zijn al lang voorbij 2005, toen een stad slim was met wifi-hotspots. Wat maakt een stad in 2018 slim, en hoe doet Hasselt het?

Wat zijn smart cities?

Steeds meer mensen wonen in steden. Om die groei aan te kunnen en om mee te zijn met veranderende tijden, moeten steden dus ook moderniseren. Smart cities zijn, heel simpel gezegd, steden die technologie gebruiken om allerhande problemen aan te pakken en om het leven te stroomlijnen. Verder staan in slimme steden ook leefbaarheid en efficiëntie centraal. Daarom zal je er meer groene zones terugvinden dan in veel andere steden. Het principe van smart cities kan heel erg veel vormen aannemen, maar er zijn twee grote manieren om het aan te pakken.

Science Fiction in het echte leven

Ten eerste zijn er de technologische snufjes die het leven een futuristisch tintje geven. Denk hierbij aan zelfregulerende verkeerslichten en straatverlichting, geautomatiseerde afvalophaling of interactieve informatiepanelen doorheen de stad.

In Zuid-Korea heeft de overheid een nieuwe voorstad van Seoel, Songdo, gebouwd puur vanuit het smart cities-principe. Je vindt er overal snel internet, sensoren en camera’s. De stad is zo ontworpen dat elk punt niet alleen bereikbaar, maar ook verbonden is. Verder is er heel veel groene ruimte en het verkeer is helemaal gestroomlijnd. Als burger kan je ook verschillende diensten online via een enkel platform bestellen.

Songdo, Zuid-Korea
Songdo, Zuid-Korea

Toch heeft Songdo de verwachtingen nog niet ingelost. Het grootste probleem is dat er niet genoeg mensen wonen om alle diensten ten volle te benutten. Het dienstenplatform is ook niet helemaal geweldig. Je kan dan wel vele uiteenlopende diensten via een platform bestellen, maar de uitbaters van het platform bepalen zelf de diensten en prijzen. Ook is er geen concurrentie waardoor de prijzen competitief zijn.

Dichter bij huis is Barcelona een heel mooi voorbeeld van een echte smart city. De stad heeft er samen met externe partners geïnvesteerd in infrastructuur. De basis van de slimme stad ligt in de lantaarnpalen met zuinigere ledlampen. Die werden uitgerust met internet en camera’s. Ook zijn er sensoren aan vastgemaakt die het licht automatisch doven als er niemand in de buurt is. Daarnaast zijn er ook sensoren in afvalcontainers die aangeven wanneer ze vol zitten. De gratis wifi gaf het stadsbestuur dan weer nieuwe inzichten over de gewoontes van toeristen, waardoor ze hun communicatie gerichter kunnen afstemmen.

Het indrukwekkendste in Barcelona is niet de technologie op zich, maar hoe ze erin geslaagd zijn om een eeuwenoude stad helemaal te vernieuwen. Dit toont aan dat met een goede planning bijna elke stad slimmer kan worden.

Mobility as a Service: alle transportmogelijkheden in een stad in één app
Mobility as a Service: alle transportmogelijkheden in een stad in één app

Burgerparticipatie 2.0

De tweede manier is heel wat minder sexy, maar daarom niet minder nuttig. Hier gaat het over transparantie van het beleid en burgerparticipatie. Neem hier het voorbeeld van Helsinki. De Finse hoofdstad heeft enorm veel data beschikbaar gemaakt. Het gaat hier om onderzoeken, vergunningen, besluiten en zelfs uitgaven. Door alles gemakkelijk bereikbaar te maken, positioneert Helsinki zich als een heel vooruitstrevende stad.

Het resultaat mocht er ook wel zijn. Verschillende privébedrijven volgden het voorbeeld van de stad en maakten zelf heel veel gegevens openbaar. Ook de mobiliteit van Helsinki is iets moois: bijna alle transportbedrijven, publiek en privé, verenigden zich en nu kan je via één routeplanner alle diensten naast elkaar bekijken.

Toch was niet iedereen tevreden. Door alles openbaar te maken, verhoogde Helsinki de druk op haar werknemers, want die konden nu met een vergrootglas bestudeerd worden door eender wie.

Niet alleen rozengeur en maneschijn

Smart cities hebben toch niet alleen maar voordelen. Technologie geraakt natuurlijk vrij snel verouderd, want elk jaar zijn er weer talloze vernieuwingen. Maar dat is niet het grootste probleem. De twee grootste problemen van smart cities zijn kostprijs en bestuur.

De kostprijs spreekt voor zich. Al die technologie verbruikt elektriciteit, vereist serverruimte en heeft personeel nodig voor opvolging. Natuurlijk vergemakkelijkt veel technologie het leven, dus moeten de partners afwegen of het de kosten waard is. Meestal blijkt het wel zo.

Ada Colau
Ada Colau

Neen, het grootste probleem van slimme steden zit in de naam zelf. Steden worden politiek bestuurd. En de politiek verandert soms veel te snel. Neem als voorbeeld Barcelona. De stad is een van de mooiste voorbeelden van hoe je nieuwe technologieën in een oude stad kan gebruiken, zoals ik eerder al beschreef.

Echter, in 2015 kwam een nieuwe burgemeester aan de macht. Ze heet Ada Colau, en in haar visie is de technologie nodeloos duur. Zij en haar partij gebruiken de fondsen liever elders, en veel projecten zagen hun subsidies gewoon verdwijnen. Natuurlijk is niet elk spoor van technologie uit Barcelona verdwenen, maar de vernieuwingen komen gewoonweg veel trager door.

En Hasselt dan?

De mooiste voorbeelden van smart city-projecten vinden we dus in grootsteden en verder voornamelijk in Scandinavië, waar technologie meer omarmd wordt. Hoe kan een middelgrote stad als Hasselt dan slim worden? In België zijn we op het vlak van grote vernieuwingen eerder volgelingen dan leiders.

Of is Hasselt misschien al een slimme stad? Eigenlijk wel. Er zijn misschien geen tot de verbeelding sprekende projecten uitgevoerd, maar Hasselt doet het heel goed als het op de basics aankomt. Eind 2015 werd Hasselt door Agoria verkozen tot de slimste stad van België. Agoria is de federatie van de bedrijven van de Belgische technologische industrie. Ze hebben sinds een vijftal jaar een expertisecentrum voor smart cities. Bij de ranglijst werd vooral gekeken naar de leefbaarheid van de stad en het gebruik van technologie in basisvoorzieningen.

Het Kapermolenpark zoals het eruit zal zien na de vernieuwingen
Het Kapermolenpark zoals het eruit zal zien na de vernieuwingen

Het project rond de herinrichting van het Kapermolenpark kreeg begin dit jaar dan weer de Agoria Smart City Award ‘Living’. De stad werkte samen met Citizenlab om een onlineplatform te creëren dat inspraak en co-creatie van de burgers moest verhogen. Mensen konden online hun ideeën en suggesties voor de herinrichting van het park insturen. Normaal gezien moet je daarvoor naar en infovergadering gaan, maar bij dit project kon het dus gewoon van thuis uit.

Het platform bleek een succes te zijn, en de Stad heeft al verklaard dat ze het zeker opnieuw wil gebruiken bij volgende projecten. Dat volgende project komt er mogelijk ook snel aan. In de eerste helft van 2018 laat Hasselt een studie uitvoeren die moet helpen om de stad verder te ontwikkelen als smart city.

Je kan in Hasselt dus nog niet met één app alles raadplegen. Het verkeer staat er ook nog vaak stil. Maar Hasselt is wel degelijk een slimme stad en het slimste van alles is de visie achter het beleid. Hasselt begint bij de basis: de inwoners betrekken in het hele verhaal en dat dan later vertalen naar grote projecten.