Magazine met nieuws uit én over communicatieland. Geschreven door studenten en docenten van de opleiding Professionele Bachelor Communicatiemanagement van Hogeschool PXL.

Reclame voor alcohol: vroeger en nu

Davy Jacobs, conservator van het Jenevermuseum in Hasselt, heeft ook zijn mening over reclame voor alcohol. Want niet alles was vroeger zoals nu. Je kon het zo gek niet bedenken, elk verkoopargument was goed om jenever en likeur te promootten.

Davy Jacobs

Laten we even bij het begin beginnen. Hoe bent u terechtgekomen in het Jenevermuseum?

Davy: “Ha! Dat is een hele weg. Ik heb aan de universiteit klassieke talen gestudeerd in combinatie met een lerarenopleiding. Hierna heb ik dan een aanvullende academische opleiding gevolgd: cultuurstudies. Binnen die opleiding moest ik stage doen bij een culturele organisatie. En gezien mijn vooropleiding als classicus en mijn interesse voor musea ben ik dan terechtgekomen bij het Gallo Romeins Museum in Tongeren. Mijn lerarenopleiding heeft me hierbij geholpen: ik kwam op de educatieve dienst terecht van het Gallo Romeins Museum. Hierna ben ik beginnen lesgeven: Latijn en Grieks. En dan heb ik gesolliciteerd voor een vacature als educatief medewerker in het stedelijke musea van Hasselt. Ik heb die job dan gekregen, in 1999. En dat heb ik 6 jaar gedaan tot in 2005, toen ik dan conservator van het Jenevermuseum ben geworden.”

Conservator zijn, wat houdt dat precies in?

Davy: “Wel, een conservator, soms ook wel coördinator of directeur genoemd, kan je beschouwen als de eindverantwoordelijke voor de museumwerking. Ik zorg er bij wijze van spreken voor dat het museum opgehouden kan worden. Dit houdt in er voor zorgen dat de poorten opengaan voor publiek en de onthaalbalie bemand is maar zeker ook dat er een uitgebreid publieksprogramma is, dat er iets te zien is, te doen is, veel te beleven valt. Dus het gaat van aansturen van personeel tot het inhoudelijk uitwerken van verschillende projecten. En hiervoor natuurlijk ook de nodige centen bijeen krijgen.”

De expo DistillArt toonde 165 affiches die de evolutie illustreren van 130 jaar affichekunst voor Belgische jenever en liekur, dat zijn er heel wat. Welke is uw favoriet?

julian key affiche

Davy: “Eentje die er voor mij uitspringt is een affiche van Julian Key, een Brusselse ontwerper, ook gekend van onder andere het Batibouw schildpadje. Hij heeft ook ontwerpen gemaakt voor stokerij De Beukelaer in Antwerpen, die gekend is voor zijn Elixir d’Anvers. Julian Key situeert zich in de jaren 50-60 van de vorige eeuw. Hij is heel erg beïnvloed door bepaalde Italiaanse ontwerpers en ook door de naoorlogse impact van de amerikanisering van de Europese marketingtechnieken en -strategieën. Hij vond het heel belangrijk dat een boodschap, die in een affiche afgebeeld wordt, to the point is, helder en duidelijk. Hij gaat de boodschap als het ware tot de essentie herleiden. En dus visueel enkel de essentie afbeelden. Op de affiche van Julian Key, die toch wel mijn voorkeur heeft, zien we de consument, een eenvoudig vormgegeven figuurtje, dat op een bankje zit en de traditionele, weliswaar uitvergrote fles Elixir d’Anvers omhelst. De consument omarmt als het ware het product. Dat is een heel heldere boodschap.”

Merkt u dat er een verschil is tussen vroeger en nu op vlak van reclame voor alcohol? Is dit fel geëvolueerd?

Davy: “Ja ja, zeker wel. Vroeger kon er veel meer, of werden de dingen alleszins veel minder ter discussie gesteld. Vroeger werden sporters afgebeeld met de drank in hun hand. Er werden ook kinderen afgebeeld die drank promootten, dat kan de dag van vandaag ook niet meer. En ook bekende figuren, zoals leden van het koningshuis, koning Leopold I bijvoorbeeld, hij staat op een affiche afgebeeld met een borrel in zijn hand, ook dat zullen we vandaag niet meer als zodanig zien. Dat een bekend persoon zomaar, gratuit reclame maakt voor drank is niet meer vanzelfsprekend. En als dat gebeurt zal er altijd een boodschap van matigheid of voorzichtigheid aan gekoppeld zijn. We zien toch wel een enorme evolutie ja.”

Tegenwoordig werken ook sporters mee aan reclame voor alcohol, kijk maar naar de #allinred campagne van Jupiler. Vindt u dat dit kan? Sporters inzetten voor alcoholcampagnes?

Davy: “Ah! Een heel delicaat gegeven hé! Ze letten er natuurlijk wel op dat er geen sporters met de drank in de handen worden afgebeeld… Tja, het is een beetje balanceren op een slappe koord denk ik. Vroeger was dat helemaal geen probleem, want we hebben affiches uit de jaren 20-30 van de vorige eeuw waarin wielrenners en voetballers het glas heffen. Ik vind het heel delicaat omdat er natuurlijk wel een protocol bestaat voor de producenten van alcohol waarin ze zich engageren om geen reclame te maken waarbij alcohol prestatiebevorderend zou voorgesteld worden. De manier waarop sportlui betrokken in dergelijke campagnes is voor interpretatie én discussie vatbaar. Maar het is echt wel een mes dat snijdt langs twee kanten. Voor mij hoeft het alleszins niet”

Alcohol wordt in reclame ook vaak geassocieerd met vriendschap. Kan dat volgens u?

Davy: “Tja, we moeten ook niet flauw doen. Alcohol wordt gedronken op allerlei feestjes. Wat niet wilt zeggen dat feestjes zonder alcohol niet kunnen, maar ik denk dat mensen voor een stuk ook hun gezond verstand moeten gebruiken wanneer ze geconfronteerd worden met reclame voor alcohol. Maar het blijft toch een heel delicaat verhaal, die reclame voor alcohol.”

Vindt u dat er op de alcoholverpakking of op de reclame voor alcohol, ook een waarschuwingsteken moet komen? Zoals op de sigarettenpakjes?

Davy: “Ik ken het hele wetenschappelijke onderzoek natuurlijk niet rond de positieve en negatieve eigenschappen van alcohol. Maar roken schaadt de gezondheid. Een paar glazen alcohol per week drinken, en dan spreek ik mij niet uit over de 14 of 21 glazen, die lange tijd als de norm gezien werden, dat kan volgens mij geen kwaad. Moeten ze daarom met grote uitroeptekens op de fles gaan communiceren dat alcohol doodt zoals tabak doodt? Ik denk het niet, dat gaat wat te ver.”

Nog een laatste vraag over de expo zelf. Hoe is deze gecommuniceerd geweest naar de buitenwereld?

affiche distillart

Davy: “Op verschillende manieren! Langs de ene kant heb je natuurlijk de paid publicity en langs de andere kant de free publicity. Om free publicity te krijgen hebben we via een persbericht en een persmoment ons verhaal de wereld in gestuurd. Ook hebben we onze expofolders verspreid en campagneaffiches opgehangen op een aantal plekken waar het gratis kan. We hebben niet enkel offline promotie gemaakt, natuurlijk ook online. Via de website, digitale nieuwbrieven en sociale media. Aan de andere kant hebben we ook ingezet op paid media. We verspreidden onze promotionele affiches en folders via betaalde folderditributienetwerken, of in de publikaders die je in de steden aan de gevels ziet hangen. In de NMBS stations hebben we via grote affiches reclame gemaakt. Ook, heel belangrijk, we hebben een mediadeal gesloten met de krant De Morgen. Zowel in de onlinekrant en de website van de krant als in de papieren krant, de bijlagen en de magazines van De Morgen. We plaatsten hierin advertenties over de tentoonstelling, maar ook over ons expoboek. Er liep een wedstrijd om toegangstickets te winnen. En ook werden er toegangstickets ter beschikking gesteld voor de abonnees van de Morgen. Enzovoorts. We zijn op heel veel verschillende platformen aanwezig geweest”

Most Recent Articles

Nothing beats the real thing

Copywriters in Vlaanderen: wie zijn ze?

Shoppen: online vs. offline

Show more