Give us a like and we'll keep you in the loop.

Magazine met nieuws uit én over communicatieland. Geschreven door studenten en docenten van de opleiding Professionele Bachelor Communicatiemanagement van Hogeschool PXL.

Willy Coomans: "Social media gebruikers zijn zoals kettingrokers"

by Stefan Voss
by Stefan Voss

Willy Coomans is lector aan Hogeschool PXL. Met zijn kennis en kunde bereidt hij de volgende lading communicatiemanagers voor. Daarnaast houdt hij van de kosmos en is hij een kunstenaar. Een schets van Willy Coomans.

Als ik mij niet vergis heeft u gestudeerd aan de VUB. Wat heeft u daar gevolgd?

Willy Coomans: “Ik heb communicatiewetenschappen aan de VUB en aan de ULB gestudeerd.”

Van waar deze keuze?

Willy Coomans: “Omdat het programma aan de ULB interessanter was. Het programma was voller. Ze hadden daar reclame, media en film. Dat was aan de VUB toen nog niet. Dan spreek ik wel over de jaren tachtig (lacht). Communicatiewetenschappen is sindsdien wel geëvolueerd van een louter wetenschappelijke benadering naar het integreren van een meer subjectieve beleving van media. Hoe speelt reclame en film in op de gevoelens van mensen? Dat is iets wat men in de jaren 70 en 80 pas ernstig begon te nemen. Dit gebeurde eerder aan de Franstalige kant. Vandaar de keuze voor de ULB.”

Bent u direct gaan werken na uw studies?

Willy Coomans: “Ja, eigenlijk wel. Ik ben in theatergezelschappen gaan werken zoals de ‘Blauwe Maandag Compagnie’. Tijdens mijn burgerdienst heb ik ook met video gewerkt. Video was toen net nieuw. Dat was fantastisch. Daarna ben ik gaan schrijven voor soaps zoals Familie, Thuis en Wittekerke. Dat is een vorm van doelgroepgericht schrijven. Als schrijver voor soaps heb je een zeer brede doelgroep. Dit gaat van 12-jarige tot 90-jarige. Wij moesten die toen allemaal bedienen. Dit zijn allemaal toepassingen op de extra bagage die ik heb gekregen tijdens mijn opleiding aan de ULB.”

Uiteindelijk bent u terecht gekomen in de communicatie?

Willy Coomans: “Ja, ik woonde in de Ardennen. Ik kon vrij goed leven van het schrijven. Ik moest soms een hele week heel hard werken en daarna had ik tijd voor andere zaken. Dus ben ik begonnen met enerzijds maken van kunstwerken maar anderzijds ben ik pr-verantwoordelijke geworden voor het Euro Space Center in Transinne. Ruimtevaart en astronomie is iets wat mij enorm passioneert sinds ik jong was (lacht).”

Wat was de volgende stap?

Willy Coomans: “Ik ben toen begonnen aan de VUB. Ik ben 2,5 jaar communicatiemanager geweest. Ik was hoofd van de dienst van de communicatie. Ik heb de website aangepast en gezorgd dat alle communicatie meer gericht was naar de scholieren toe. Universiteiten waren toen zeer oubollig en afstandelijk. Er was op het vlak van communicatie een grote kloof tussen instelling en studenten. Ik probeerde die te overbruggen door veel losser te communiceren. Het heeft gewerkt want ze gaan nog altijd in die lijn verder. Daarnaast heb ik het online-gedeelte en het intranet op poten gezet.”

Hierna bent u terechtgekomen bij de overheid?

Willy Coomans: “Ja, ik ben toen begonnen bij de Vlaamse overheid. Een persbericht was toen hét belangrijkste medium dat er was. Maar toen kwam internet. Er dienden niet alleen campagnes via prints, billboards of Tv spots gemaakt te worden maar we moesten ook aanwezig zijn op het internet. Mensen verwachtten snellere informatieverlening over bouwen, subsidies, waar ze kunnen gaan sporten en ga zo maar verder. Dat allemaal moest op het internet komen. Dat heb ik allemaal geregeld. De hele communicatie maar ook de achterliggende structuur zoals softwarepakketten en databanken heb ik mee op poten gezet. Dit heb ik 5 jaar gedaan. Maar de processen begonnen zich te herhalen en toen zag ik zinvollere opportuniteiten in het overbrengen van mijn kennis en ervaringen naar anderen en ben ik begonnen les te geven aan de PXL.”

U werkte bij de VUB als communicatiemanager. U weet hoe een school werkt. Heeft u toen al de kriebel voor het lesgeven te pakken gekregen?

Willy Coomans: “Ja, ik wou mijn kennis overbrengen naar anderen. Maar als communicatieverantwoordelijke heb je heel weinig tijd om bv. bij te studeren. Afstand nemen van iets en zien hoe iets evolueert is heel moeilijk omdat we in het werkveld staan. We leren constant kleine dingen maar zien soms niet meer het grote geheel. Terwijl een wetenschapper aan een universiteit juist afstand neemt en het grote geheel over een aantal jaren heen bekijkt. Dus dat is het leuke aan lesgeven. Ik heb meer tijd om afstand te nemen en mij bij te scholen.”

Nu wordt er minder gepraat onderling maar dit komt omdat ze veel op social media zitten. Er is veel minder interactie.

U leert dus graag. Hoe blijft u op de hoogte van de laatste trends en ontwikkelingen in de communicatie?

Willy Coomans: “Dat doe ik op verschillende manieren. Belangrijkste is je eigen netwerk. Professionals die ik door de jaren heen heb leren kennen. Die volg ik. Zij zeggen mij: ‘dit is bullshit’ en ‘daar moet je naar kijken’. Daarnaast schrijf je je in op nieuwsbrieven en volg blogs van bijvoorbeeld Clo Willaerts. Ik ga ook naar congressen maar wat ik het liefste doe is podcasts en webinars bekijken. Na webinars worden er vaak vragen gesteld door professionals in het vakgebied. Zo kom ik ook te weten wat er speelt in het werkveld. En natuurlijk de studenten (lacht).”

U geeft 13 jaar les aan de PXL. Wat zijn de grootste ontwikkelingen sinds u hier bent begonnen?

Willy Coomans: “Minder papier. We zetten cursussen op ons digitaal platform, blackboard. Er is ook meer beschikking over audiovisueel materiaal. Gelukkig (lacht). Studenten zien meer hedendaagse campagnes. Maar dat is niet overal zo. Want studenten in Luik krijgen les over campagnes van 10 jaar geleden. Die zijn misschien baanbrekend geweest maar zijn die nog wel relevant vraag ik mij dan af. Studenten zijn veel meer mee met de nieuwste ontwikkelingen de laatste jaren. Toen ik een paar jaar geleden over Twitter begon kende niemand van de studenten het. Nu als ik over nieuwe applicaties begin, kennen de studenten het meestal al. Weliswaar de gebruikerskant. En de grootste ontwikkeling: digitale verslaving. Vroeger werd er wel gepraat in de les maar werd de les wel gevolgd. Nu wordt er minder gepraat onderling maar dit komt omdat ze veel op social media zitten. Er is veel minder interactie.”

U zei dat minder papier een belangrijke ontwikkeling was. Nu heeft de maatregel ‘geen laptop in de les’ gezorgd voor terug meer papier. Wat vindt u hiervan?

Willy Coomans: “Ik ben een van de bezielers hiervan. Ik merk dat er veel meer concentratie is in de les, meer interactie. Komen meer vragen richting mij. Studenten zaten heel de les op hun laptop. Ze zaten op Facebook of hun taak voor Frans te maken. Ze waren fysiek aanwezig maar ze volgde de les niet. Dat is gewoon dom. We hebben gezien in Amerika dat de concentratiespan van de studenten 12 minuten is. Dit is de tijdspanne tussen 2 reclameblokken in Amerika. Studenten zijn door de tv getraind om zich 12 minuten te concentreren. Dit was een onderzoek van 7 jaar geleden. Vandaag is dat nog korter door het internet. Maar ook wanneer je op Facebook zit, zit je brein in de modus van genot. Dus als je studeert of lessen volgt met social media in de buurt, hunkert je brein constant naar de notificatie of bericht in plaats van zich volledig te focussen op de leerstof. Dus moesten we hier iets mee doen. Nu afwachten op de resultaten na de examens.”

Kunstwerk geschilderd door Willy Coomans — by Stefan Voss
Kunstwerk geschilderd door Willy Coomans — by Stefan Voss

Denkt u dat men de gevaren van social media verslaving inziet?

Willy Coomans: “Dat is niet te stoppen. Social media gebruikers zijn zoals kettingrokers. Ook als ze weten dat het sterker is dan henzelf, doen ze verder. En er komen ondanks de gevaren constant nieuwe gebruikers bij. Ze gaan alleen minderen als ze in een situatie worden gebracht dat ze worden verplicht om te minderen. Maar toch zijn er mensen die er zelf uitstappen, die het probleem inzien. Al komt dit vooral door de privacy problematiek.”

Hoe ziet u de toekomst van communicatie?

Willy Coomans: “Artificial Intelligence is nier meer weg te denken. Bedrijven en overheden proberen ons gedrag zo accuraat mogelijk constant in te schatten en willen ons targeten op individueel niveau. Daar gaan we naar toe met de ontwikkeling van de persona. Men zal het in een nabije toekomst zelfs omdraaien. We gaan vanaf jonge leeftijd enkel dingen laten zien die de persoonlijkheid van iemand mee vorm geeft. En dat wordt dan steeds bevestigd. Op die manier kan een mens copieconform een persona gemaakt worden, waardoor elke bevestigende reclame-uiting als zeer relevant wordt ervaren.
Vandaag zien we reeds de eerste stappen. Het klassieke adverteermodel is grotendeels achterhaald. Waar men vroeger 1 spot maakte, probeert men nu iedereen te bedienen en maken bureaus soms 100 kleine spots met variaties in die inspelen op individuele profielen. Daarom dat tv zenders met een klassiek advertising model zoals ‘CAZ’ en ‘Zes’ op middellange termijn niet kunnen overleven. Bovendien bieden zij internationale films aan die men op Netflix wanneer men dat wil reclamevrij kan bekijken. Als tv zender gaat men alleen nog kunnen overleven door lokale content aan te bieden met lokale bv’s. En dat leidt dan weer tot navelstaarderij. En zo blijven we bezig hé. (lacht)”